Thanh toán không chạm là gì, hoạt động thế nào?

by X Công Nghệ

Thanh toán không chạm (Contactless Payment) là gì và hoạt động như thế nào? Đâu là tương lai của phương thức thanh toán này, hãy cũng xCongNghe tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

1. Thanh toán không chạm là gì?

Contactless Payment dịch ra là thanh toán không chạm, mình nghĩ đây là khái niệm mà hầu hết mọi người đều biết nhưng để chắc ăn thì mình vẫn phải giải thích. Cơ bản là khi bạn thanh toán bằng thẻ, thay vì nhét thẻ hay quẹt thẻ vào POS (Point of Sale) thì bạn chỉ cần đưa thẻ lại gần POS và boom, bạn đã trả tiền rồi, không cần lằng nhằng bấm mã. Thường thì hình thức thanh toán này sẽ bị giới hạn số tiền trả cho mỗi lần thao tác. Hình thức thanh toán này không chỉ hoạt động trên thẻ mà nó còn hoạt động trên smartphone và smartwatch.

2. Thanh toán không chạm hoạt động ra sao?

Mình dùng hình thức thanh toán này mỗi ngày trong suốt mấy năm liền và dạo gần đây vì Covid-19 hoành hành nên chính phủ khuyến khích và đẩy mạnh việc dùng hình thức này để hạn chế việc dùng tiền mặt và nhét thẻ bấm mã nhằm hạn chế sự lây lan của virus. Nếu như trước đây tỉ lệ nhà hàng, siêu thị, khu mua sắm có POS hỗ trợ Thanh toán không chạm là 90% thì bây giờ là 99%. Mình đã hoàn toàn để thẻ ở nhà và tự tin dùng điện thoại để thanh toán được hơn 4 tháng rồi, mình thấy nó cực kì tiện và nhanh nên quyết định tìm hiểu nó hoạt động ra sao.

Cơ bản thì Thanh toán không chạm hoạt động dựa trên 1 công nghệ gọi là NFC (Near Field Communication). NFC dùng định luật Faraday (Vật Lý 11), định luật cảm ứng điện từ: “Một lực điện động được sinh ra bởi cảm ứng khi từ trường quanh vật dẫn điện thay đổi”. Có nghĩa là sự thay đổi của từ trường sẽ sinh ra điện năng. Điện năng này được cung cấp cho con chip trong thẻ, biến thẻ từ một tấm nhựa mỏng thành 1 thiết bị điện tử và thẻ bây giờ có khả năng trao đổi thông tin với POS bằng sóng vô tuyến. Cái khoảnh khắc mà bạn đưa thẻ lại lại gần POS để tiến hành giao dịch cũng là khoảnh khắc bạn tạo ra điện năng cho thẻ (Hình 1). Chắc tới đây thôi, nếu mình giải thích chi tiết thì bài sẽ rất dài và nhạt.

3. Thanh toán không chạm bằng smartphone và smartwatch

Trên hầu hết điện thoại và một số dòng smartwatch cao cấp bây giờ đều có NFC để giả lập thẻ ngân hàng, từ đó chúng ta có thể thanh toán bằng điện thoại mà không cần thẻ (Host Card Emulation). Khi bạn dùng Apple Pay, Google Pay, Samsung Pay, việc đầu tiên bạn phải thiết lập thẻ của bạn bằng cách nhập thông tin thẻ của bạn vào app, sau đó app sẽ liên lạc với ngân hàng và ngân hàng sẽ phát hành 1 loại thẻ ảo gọi là “cloud card”. Điều này nghĩa là ngân hàng đã chuyển thông tin ngân hàng của bạn cho 1 công ty khác đảm nhiệm việc quản lí “cloud card” của bạn. Mỗi khi bạn thanh toán, dữ liệu trên cloud được tải xuống điện thoại và điện thoại dùng NFC để giả lập thẻ ngân hàng (Hình 2).

Nhược điểm của việc này điện thoại của bạn phải luôn có mạng để tải dữ liệu từ cloud và thông tin của bạn bị 1 công ty khác nắm giữ nhưng lợi thế của việc này là khi bạn có điện thoại mới, bạn không cần phải lôi thẻ ra thiết lập lại toàn bộ thông tin mà chỉ cần đăng nhập vào app thôi. Hiện nay để thuận tiện cho việc thanh toán và đảm bảo an toàn thông tin ngân hàng, dữ liệu ngân hàng sẽ được lưu trên điện thoại của bạn (một số ngân hàng vẫn dùng 1 bên công ty thứ 3 để lưu dữ liệu của bạn trên cloud) nên khi bạn thanh toán không cần có mạng.

Hiện nay có ba loại thanh toán di động phổ biến nhất là Apple Pay, Google Pay và Samsung Pay. Cả ba đều hoạt động trên cùng một nguyên lý và dùng chip NFC để trao đổi thông tin với POS. Riêng Samsung Pay có thêm một công nghệ khá đỉnh gọi là MST (Magnetic Secure Transmission) dùng thể thanh toán trên POS lỗi thời (POS không hỗ trợ Thanh toán không chạm, chỉ có lỗ nhét thẻ để bấm mã và khe quẹt thẻ bên hông). MST giả lập được dải nam châm màu đen trên thẻ mà chúng ta hay dùng để “quẹt thẻ” khi thanh toán. Chỉ việc để điện thoại Samsung gần chỗ quẹt thẻ và boom, bạn đã trả tiền rồi. Mình đã dùng thử nhiều lần.

Cashier: Anh ơi! máy không có Thanh toán không chạm đâu, anh phải nhét thẻ vào cơ!
Me: Từ tốn để nhẹ con Samsung vào bên hông POS, “payment accepted”, hóa đơn bắt đầu chạy ra.
Cashier: Mắt tròn mắt dẹt gọi chủ ra.
Chủ: Mắt tròn mắt dẹt tiếp – mày hack máy của bố à?
Me: Hẻm bít.

Chuyện này 2 năm trước rồi. Mình đã chuyển qua xài iPhone nên không biết người ta có còn phản ứng như vậy không khi khách dùng Samsung Pay trên POS không hỗ trợ.

Trần Thanh Mẫn

Xem Thêm